ಗಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಸಂದಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ, ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅವಳಿ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿ.ಶ. 1191ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸಂದಿ ಗಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 210 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು – 62 ಕಿ.ಮೀ
- ಕಡೂರು – 24 ಕಿ.ಮೀ
- ಕಡೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 24 ಕಿ.ಮೀ
- ಶಿವಮೊಗ್ಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 66 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ಅವಳಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಸುಕನಾಸಿಗಳಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನವರಂಗವಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನ, ವಾಸ್ತು ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಪೋತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಿಖರಯುಕ್ತ ದೇವಕೋಷ್ಠಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದಂತ ಮಾದರಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದೇವಾಲಯಗಳ ದ್ರಾವಿಡ ಶಿಖರಗಳು ಏಕತಲ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪುಷ್ಟಮಯವಾದ ಸಿಂಹ ಲಲಾಟಗಳ ಕೆಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆರೆದ ಮಂಟಪವು ಎರಡು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಡೆತ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ತಯಾರಿಸಿ ನಯಗೊಳಿಸಲಾದ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಅನೇಕ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನವರಂಗದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಎರಡೂ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳ ಎದುರಿನ ಮಧ್ಯದ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಪಟ್ಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಂಡವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರರ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಶಾಸನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.
ಆಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವೆಂದರೆ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಶ್ರೀ ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಾಲಯವೂ ಆಸಂದಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಸಂದಿ
ಗಂಗರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಸಂದಿಯು “ಆಸಂದಿನಾಡು” ಎಂಬ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಗಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಶ್ರೀಪುರುಷನ ಮಗ ವಿಜಯಾದಿತ್ಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ 12ನೇ ಮತ್ತು 13ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗವಂಶದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಆಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೊರೆತಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1206ರ ಶಾಸನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿ 13 ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಸಂದಿಯು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪುರಾತತ್ವ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
