ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಟ್ಟೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಬಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1083ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ (ತ್ರಿಭುವನಮಲ್ಲ) ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಬಳಿ ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 286 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸಪೇಟೆ – 83 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೊಟ್ಟೂರು – 12 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸಪೇಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 84 ಕಿ.ಮೀ
ದೇವಾಲಯವು ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕಕೂಟ ವಿಮಾನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೋಪ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ (ಮೃದುವಾದ ಶಿಲೆ) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂಲ ಶಿಖರವು ಈಗ ನಾಶವಾಗಿದೆ.
ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಂತರಾಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣವಾದ ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಭಾಮಂಟಪದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ಸರಿತಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ವೇಸರ ಶೈಲಿಯ ಚಿಕಣಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು (ಈಡಿಕ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವೇಸರ ಶೈಲಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗಿದೆ.
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲಿರುವ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪವಿದೆ.
ಸಭಾಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪದಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭಗಳ ಚೌಕಾಕಾರದ ಅಡಿಭಾಗಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯದೇವರು, ಭೈರವ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ಅವರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಶೈಲಿಯ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶೈಲಿಯು ಕುರುವತ್ತಿಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಶೈಲಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
