ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅರಸೀಕೆರೆ

ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅರಸೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 170 ಕಿ.ಮೀ
ಹಾಸನ – 45 ಕಿ.ಮೀ
ಅರಸೀಕೆರೆ – 1 ಕಿ.ಮೀ
ಅರಸೀಕೆರೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 2 ಕಿ.ಮೀ

ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:00 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4:30 ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:30 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಭಕ್ತರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಬೂನು ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಚಾವಣಿಯು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 16 ಬಿಂದುಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಪಂಚಅಂತಸ್ತಿನ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶಾಕ್ತ ಹಾಗೂ ವೈದಿಕ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಶೈಲಿಯೊಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ತೆರೆದ ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವಿದೆ. ಈ ತೆರೆದ ಮಂಟಪವು 21 ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 8 ಸ್ತಂಭಗಳು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೊರಗಿನ 13 ಕಂಬಗಳ ತಳಹದಿಯ ಬಳಿ ಜೋಡಿ ಆನೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ದೇವಾಲಯವು ಚೌಕಾಕಾರದ ಹೊರ ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ತೆರೆದ ಸಭಾಮಂಟಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಕಮಲದ ಆಕಾರದ ಆಳವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ಗೂಢಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅದು 20 ಅಡಿ × 20 ಅಡಿ ಗಾತ್ರದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೊಠಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳು ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ.

ದೇವಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಕೆತ್ತನೆಯ ಶಾಸನಶಿಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜವಂಶದ ನರಸಿಂಹ II ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1220ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಶಾಸನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಮೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ದುರ್ಗಾ, ಗಣೇಶ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳ ಚದುರಿದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.