ಕೆರೆ ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ (ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ)

ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ತೊಣ್ಣೂರು (ತೊಂಡನೂರು) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಗ್ರಾಮವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹಸಿರು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ನೀಲಿ ಸರೋವರದ ಸೌಂದರ್ಯ, ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅವಳಿ ಕೆರೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆವು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮನಮೋಹಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆಯ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 139 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 35 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ – 12 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 14 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 55 ಕಿ.ಮೀ

ತೊಣ್ಣೂರು ಅನೇಕ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪುರಾತನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಗುಹೆಗಳು ಇದ್ದು, ಪದ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಮೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಲೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಬಂಡೆ ರಾಕ್ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ (ಶಿಲಾರೋಹಣ) ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ‘ರಾಮಾನುಜ ಗಂಗೆ’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಜಲಪಾತವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ‘ತಿರುಮಲ ಸಾಗರ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಮರಿ (ಕಣಿವೆ) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವೂ ಇದೆ.

ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಕೆರೆಯ ನೀರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅದರ ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಇದಕ್ಕೆ ‘ಮೋತಿ ತಲಾಬ್’ (ಮುತ್ತುಗಳ ಸರೋವರ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ತೊಂಡನೂರು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿದೇವ (ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ) ಎಂಬ ರಾಜನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜನ ಮಗಳು ಗಂಭೀರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅವಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವು ವೈಷ್ಣವ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಅವಳು ಗುಣಮುಖಳಾದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾದ ರಾಜನು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.