ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆಯು ತೇಗದ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ ಮೈಸೂರಿನ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 127 ಕಿ.ಮೀ, ಮಂಡ್ಯ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 27 ಕಿ.ಮೀ, ಮೈಸೂರು ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 16 ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 17 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8.30ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5.30ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ರೂ. 20/- ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ರೂ. 200/- ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ನ ಅರ್ಥ “ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಮುದ್ರದ ಉದ್ಯಾನ”. ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಬಾಗ್ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಅರಮನೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. “ಮೈಸೂರಿನ ಹುಲಿ” ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು 1784ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಇಂಡೋ–ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರಿಂದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ತಂದೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಮೈಸೂರನ್ನು ಆಳಿದರು. ಅರಮನೆಯು ಆಯತಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇದಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಲ್ಲೂ ತೆರೆದ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿದ್ದು, ಸ್ತಂಭಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಮ್ಮುಖ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗಳಿವೆ. ಈ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಸಭಾಂಗಣವಿದೆ.
ಗೋಡೆಗಳು, ಕಂಬಗಳು, ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾನುಗಳ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಅರಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಒಳಗಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸುರುಳಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯ ಮರದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳನ್ನೂ ಹೂವಿನ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ 1780ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಬಳಿಯ ಪೊಲ್ಲಿಲೂರ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಬೈಲಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಫಲಕಗಳು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ನೇತೃತ್ವದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಲ್ತಾನನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಕರ್ನಲ್ ಬೈಲಿ, ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪಡೆಗಳು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಲಕಡೆ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಲ್ ಲಾಲಿ ನೇತೃತ್ವದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕರ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಚಿತ್ತೋರಿನ ಹಿಂದೂ ರಾಣಿ, ತಂಜಾವೂರಿನ ರಾಜ, ಬನಾರಸ್ನ ರಾಜ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ II ಪೇಶ್ವಾ, ಮಾಗಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ II ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಹೊಂದಿದೆ.
ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲ್ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳು, ಯುರೋಪಿಯನ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ 1800ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಕೆರ್ ಪೋರ್ಟರ್ ರವರು ರಚಿಸಿದ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರವಿದ್ದು, ಇದು 1799ರ ಮೇ 4ರಂದು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಅಂತಿಮ ಪತನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೈನಿಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಯ ಮಿನಾರ್ಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಅರಮನೆ ಲಾಲ್ ಮಹಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸಮಾಧಿ, ಅವರ ತಂದೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗುಂಬಜ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ