ಬಸರಾಳು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಡ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಸರಾಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವೀರ ನರಸಿಂಹ II ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1234 AD ಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹರ ದಂಡನಾಯಕನು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಬಸರಾಳು ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 120 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಂಡ್ಯ – 26 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಂಡ್ಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 26 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 82 ಕಿ.ಮೀ
ಬಸರಾಳು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ ತ್ರಿಕೂಟ (ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಿಖರ (ವಿಮಾನ) ಮತ್ತು ಸುಖನಾಸಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ. ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭಾಮಂಟಪದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ತೆರೆದ ಹಾಗೂ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವದ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಮಂಟಪದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು “ಜಗತಿ” ಎಂಬ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆಗಳು ಸಮೃದ್ಧ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಎರಡು ಸೂರುಗಳು (eaves) ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮೇಲಿನ ಸೂರು ಶಿಖರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಮೀಟರ್ ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡಂತೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸೂರು ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೂರುಗಳ ನಡುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಾಕೃತಿಗಳು (ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಟವರ್ಗಳು) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೇ ಸೂರುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಪರಿಚಾರಕರ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಿಲ್ಪ ಫಲಕಗಳಿವೆ. ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರು ಸಮಾನ ಅಗಲದ ಅಡ್ಡಪಟ್ಟಿಗಳು (ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್ಗಳು) ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ:
- ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಾಲು
- ಹಂಸಗಳ (ಪಕ್ಷಿಗಳ) ಸಾಲು
- ಮಕರಗಳ (ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳ) ಶ್ರೇಣಿ
- ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು
- ಸಿಂಹಗಳ ಸರಣಿ
- ಕುದುರೆಗಳ ಸರಣಿ
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ