ಚಿಕ್ಕ ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟರಮಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕ ತಿರುಪತಿ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಏಳು ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಒಂದೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ, ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಕ್ತರ ಪ್ರಮುಖ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಮಲ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ದಿವ್ಯ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಅಲಮೇಲು ಮಂಗಮ್ಮ (ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ)ಯಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ತಿರುಪತಿಯು ತಿರುಮಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 43 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ – 42 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಾಲೂರು – 17 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಾಲೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 16 ಕಿ.ಮೀ
- ದೇವನಗೊಂದಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 13 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 66 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಋಷಿಮುನಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹವಿಸ್ಸಿನ ರೂಪದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಅಗ್ನಿದೇವರಿಗೆ ಉದರಬಾಧೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ದೇವಲೋಕದ ವೈದ್ಯರಾದ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರರು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಆ ಉದರಬಾಧೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದರಂತೆ ಅಗ್ನಿದೇವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ದಹಿಸಿದರು.
ಈ ವೇಳೆ ವನದಲ್ಲಿದ್ದ ತಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಸರ್ಪವು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡು ಅಗ್ನಿದೇವರು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ತಕ್ಷಕನ ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವರು ತೇಜಹೀನರಾದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಹವಿರ್ಭಾಗವೂ ದೊರೆಯದೆ ಸಂಕಟ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವರು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕುರಿತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದರು. ಅವರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವರಿಗೆ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ನೀಡಿದರು. ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವರು ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಪುಬ್ಬ (ಪೂರ್ವ ಫಲ್ಗುಣಿ) ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಚಿಕ್ಕ ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ