ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಜೇಂದ್ರಗಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ 2109 ಅಡಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರವು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಆನೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು “ಗಜೇಂದ್ರ” (ಆನೆ ಅಥವಾ ಆನೆ ದೇವರು) ಮತ್ತು “ಗಡ್” (ಕೋಟೆ) ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರು ಅಥವಾ ನಂತರದ ಮರಾಠ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲ ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಈ ಕೋಟೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 415 ಕಿ.ಮೀ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರದಿಂದ 126 ಕಿ.ಮೀ, ಹಾಗೂ ಗದಗ ನಗರದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೇವಲ 68 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೂ ಗದಗ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 66 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಎರಡನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ನಿಜಾಮರೊಂದಿಗೆ (1786–87ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ) ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧವು ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಗಜೇಂದ್ರಗಡದ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಗಜೇಂದ್ರಗಡವನ್ನು ಮರಾಠರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಯಿತು. ಗಜೇಂದ್ರಗಡವು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಳೇಗಾರರು ಅಥವಾ ನಂತರದ ಮರಾಠ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು:
ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶವು ಐದು ತಲೆಯ ಹಾವು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಿಂಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿರುವಂತಹ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭವ್ಯವಾದ ಬಾಗಿಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಹನುಮಾನ್ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಆನೆ ತಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಕೆಳಗಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ನೋಟ ಹಾಗೂ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಂಡ್ಮಿಲ್ಗಳು ದೃಶ್ಯಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ದರ್ಗಾ, ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಕಲಕಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿವೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಕರ್ಗಳು, ಅಂಗಡಿ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಅವಶೇಷಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ