ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ - ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ, ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಬಳಪದ (ಸೋಪ್‌ಸ್ಟೋನ್) ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗದಗ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 412 ಕಿ.ಮೀ
ಗದಗ – 2 ಕಿ.ಮೀ
ಗದಗ ಬೈಪಾಸ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 3 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 08:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 08:00 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯವು ಕಲ್ಲಿನ ಜಾಲರಿ ಕಿಟಕಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ. ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಳಿಜಾರಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯೂ (ಕೊಳ) ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಬಾಲ್ಕನಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಶಿಲ್ಪಫಲಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋನೀಯ ಚಾಚುಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಭಾಮಂಟಪದ ಒಳಭಾಗದ ಕಂಬಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪೂರ್ವದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸರಸ್ವತಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಾರದಾ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹೊಸ ಕಾಲದವುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಪುರಾತನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಗದಗ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದರು. ಐಹೊಳೆ, ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ (ಕಲ್ಯಾಣ) ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 1050 ರಿಂದ 1200ರ ನಡುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.