ಕೋಟೆನಾಡು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಅವಧೂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಶಿವನ ಪಂಚ ಗಣಾಧೀಶರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 203 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – 36 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಳ್ಳಕೆರೆ – 22 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಳ್ಳಕೆರೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 22 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ. ಇವರ ಮೂಲ ಹುಟ್ಟೂರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಣಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದ ಬಳಿ ಅಶುಚಿಯಾದ ಸಗಣಿ ತಿಪ್ಪೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತರು.
ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, “ತಂಪಾದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಆಗ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು, “ಕೊಳಕು ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಟುತ್ತದೆ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಮನಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ನಿಜ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತು, ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಧಕರಾದರು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕತೆ.
ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಿಪ್ಪೆಗುಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ “ತಿಪ್ಪೆ ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಧರ್ಮದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಹಮಾನವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವುದಾಗಿತ್ತು.
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು ನಿಷದಪುರ. ಆದರೆ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ‘ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಗುರುಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಫಣಿಯಪ್ಪ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಊರಾದ ನಿಷದಪುರಕ್ಕೆ ಬರಲು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬಂದಾಗ, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಂಗಲು ಆಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ ಅವರಿಗೆ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಬೆತ್ತ (ನಡೆಯುವ ಕೋಲು) ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆಯನ್ನು (ಭುಜದ ಚೀಲ) ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಇಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೋರಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.
ಅದಾದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆತ್ತ ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೆ ಇಟ್ಟು ಹೊರಟರು. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಆ ವಸ್ತುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದವು ಎಂದು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಅದಾದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯವು ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ನಿವಾಸವಾಯಿತು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಶಿವ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಪುರಾಣವೆಂದು ನಂಬಿದರೂ, ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹರಡಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ ಆರಾಧನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡು, ಆ ದೇವಾಲಯವು ಇಂದಿನ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು.
ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸತ್ತ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬದುಕಿಸಿ ಹಾಲು ಕರೆದದ್ದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ. ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದ ನಿಡಗಲ್ಲು ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ಅವರ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ತ ಫಣಿಯಪ್ಪನು ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬಡತನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ