ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಶ್ರೀ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆನಾಡು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಅವಧೂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿ, ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಶಿವನ ಪಂಚ ಗಣಾಧೀಶರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ದಿವ್ಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಪಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 203 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – 36 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಳ್ಳಕೆರೆ – 22 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಳ್ಳಕೆರೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 22 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ. ಇವರ ಮೂಲ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ಇಂದಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೊತೆಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಭಕ್ತರೂ ಇವರನ್ನು ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರಿಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಣಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು, ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶುಚಿಯಾದ ಸಗಣಿ ತಿಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕುಳಿತರು.
ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, “ತಂಪಾದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಏಕೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು, “ಕೊಳಕು ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಟುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಕೆಂಪಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತು, ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಧಕರಾದರೆಂದು ಜನಪ್ರಚಲಿತ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಿಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಗೆ “ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು, ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಹಮಾನವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವುದು ಅವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು.
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು ನಿಷದಪುರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕ್ರಮೇಣ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಗುರುಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಫಣಿಯಪ್ಪ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರನ್ನು ತನ್ನ ಊರಾದ ನಿಷದಪುರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಂಗುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿದೇವತೆಯು ಅವರಿಗೆ ಒಳ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆತ್ತ (ನಡೆಯುವ ಕೋಲು) ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆ (ಭುಜದ ಚೀಲ)ಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಇಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದರು. ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಇಟ್ಟು ಹೊರಬಂದರು. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಆ ಬೆತ್ತ ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದವು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ನಂತರ ಆ ದೇವಾಲಯವೇ ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಶಿವಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕಥೆಯು ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಆ ದೇವಾಲಯವು ಇಂದಿನ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಗುರು ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮಹಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಸತ್ತ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿ ಹಾಲು ಕರೆದ ಘಟನೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದ ನಿಡಗಲ್ಲು ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದರೆಂದೂ, ಭಕ್ತ ಫಣಿಯಪ್ಪ ದಾರಿದ್ರ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಬಡತನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರೆಂದೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ