ಹಾಲು ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಭವ ಗಂಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಹಾಲು ರಾಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 211 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – 50 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸದುರ್ಗ – 10 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸದುರ್ಗ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 22 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 51 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಅರಣ್ಯವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಶಿವಲಿಂಗವು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವಾಗಿ ಉದ್ಭವಗೊಂಡಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಿಂಗವೇ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾ ಕೊಳ. ಈ ಕೊಳವನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಒಮ್ಮೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಪತ್ನಿ ಸುದತಿ ದೇವಿ ಕಾಶಿಯ ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ ಬಾಗಿನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಡಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಆ ಕಡಗವು ಈ ಊರಿನ ಹುತ್ತವೊಂದರಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಂಗೋದ್ಭವ ಸಂಭವಿಸಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಗಂಗಾಮಾತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ತಾನು ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಅಂತರಧಾನವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ನೀರಿನ ಕೊಳದ ಸಮೀಪ ಗಂಗಾಮಾತೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಗಂಗಾಮಾತೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಈ ಕೊಳದ ನೀರು ಹಾಲಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಹಾಲು ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಭವ ಗಂಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ತಾಣವು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕೊಳದ ತಳದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಜಲಸ್ರೋತಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಗುಡಿ ಹಾಗೂ ಉಯ್ಯಾಲೆಕಂಬಗಳು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಲವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಪುಷ್ಕರಣಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ