ಕುರುಡುಮಲೆ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಡುಮಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 13.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾದ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 1,800 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕುರುಡುಮಲೆ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 103 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ – 35 ಕಿ.ಮೀ
- ಮುಳಬಾಗಿಲು – 11 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 35 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 106 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂಬ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸುಮಾರು 13.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ “ಕೂಟಾದ್ರಿ” ಅಥವಾ “ಕೂಡುಮಲೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜನಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದು “ಕುರುಡುಮಲೆ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ರಾವಣಾಸುರನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮಂತಕ ಮಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪವಾದದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನೆಂದು ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪಂಚಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕೌರವರ ವಿರುದ್ಧದ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿಯ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯೂ ಇದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಅವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಕುರುಡುಮಲೆ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಕ್ತರು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಾಸಕ್ತರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ