ಅವನಿಯ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಹೋದರರು ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು “ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASI)ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ. 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಂತರ ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸರು ಮುಖ್ಯ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯವಾದ ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹತ್ವ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಕ್ತರು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಾಸಕ್ತರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಅವನಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 95 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ – 26 ಕಿ.ಮೀ
- ಮುಳಬಾಗಿಲು – 14 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 26 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 101 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಂತಿವೆ:
- ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ಭರತಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ಶತ್ರುಘ್ನಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ವಾಲಿ–ಸುಗ್ರೀವ ದೇವಾಲಯ
- ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
- ಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಭಾಗವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲ್ಪಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನವರಂಗ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಗಳ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.
ನವರಂಗದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ (ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳ) ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಂಗವು ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.
ಶತ್ರುಘ್ನಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಎತ್ತರದ ಜಗುಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ನವರಂಗದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ.
ಭರತಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ನವರಂಗ ಮಂಟಪವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಂಟಪವು ಆಕರ್ಷಕ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಂತರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಭರತನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ