ಶ್ರೀ ಕೋಟೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವುವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರದ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆಯ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗಿನ ಈ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ಪುರಾತನವಾದದ್ದಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಕೋಟೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 38 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸಕೋಟೆ – 800 ಮೀ
ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣದ ರಸ್ತೆಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಗರುಡ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಂಗಣವು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳು ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಇಬ್ಬರು ಕುದುರೆ ಸವಾರರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವಿದೆ. ನವರಂಗವು ಉತ್ತಮ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ — ಹಯಗ್ರೀವ, ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯಮಗ್ನ ಸ್ತ್ರೀಶಿಲ್ಪಗಳು, ಶಂಖ ಊದುವವನು, ಪಕ್ಷಿರೂಪದ ಅರ್ಧದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಿನ್ನರ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಟೆಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತೇರಿನ ರಥವಿದ್ದು, ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಪಟ್ಟಣದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ