ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೈವಾರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯವು ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿಯ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ಕೂಡ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪುರಾತನವಾದದ್ದು ಎಂದು ಪುರಾವೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವತೆಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದಂತೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 82 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 35 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೂ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಯಿಂದ 9 ಕಿ.ಮೀ ಚಿಂತಾಮಣಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಕೈವಾರ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, 80 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲಿನ ನೋಟವು ಸುತ್ತುವರಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಹೆಯಾಗಿದ್ದು, ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಗುಹೆಗಳ ಒಳಗೆ ತಂಪಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗವು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲಿಂಗದ ಮೂರು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗನ್ಮಾತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಖ್ಯ ದೇವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಧ್ಯಾನ ಮಂದಿರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದೆ.
ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಮರ ನಾರಾಯಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂಭಾಗದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ “ಜಯ” ಮತ್ತು “ವಿಜಯ” ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಕಾಣದಿರುವುದು ವಿಶೇಷತೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರೋಹಿತರು ಹೇಳುವುದೇಂದರೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಋಷಿಗಳಾಗಿ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪರ್ಯಾಯ ಕಾವಲುಗಾರರಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತ್ರೇತಾಯುಗದ ದಿನಗಳಿಂದ ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಕೈವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನು. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಸೀತಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವನವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ “ರಾಮರ ಗುಹೆ” ಎಂಬ ಗುಹೆಯೂ ಇದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ತಂಗಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕೈವಾರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ವೀರಾಂಜನೇಯನ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ.
ಹತ್ತಿರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸೀತಾದೇವಿಯ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ “ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಣ್ಣ ಸರೋವರವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ದೇವಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಈ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಏಕ ಚಕ್ರಪುರಿ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರಥವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ರಥದ ಚಕ್ರ ಕೆಟ್ಟಹೋಯಿತು. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ “ಏಕ ಚಕ್ರ ಪುರ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
