ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನ - ಗವಿ ಶ್ರೀ ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಂತಾಮಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೈವಾರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯವು ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯರ ಗುಹೆಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಗುಹೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 80 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ – 35 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಂತಾಮಣಿ – 9 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಂತಾಮಣಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 10 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 35 ಕಿ.ಮೀ

ಕೈವಾರ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತಾತಯ್ಯರ ಗುಹೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೃಶ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಹೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಗುಹೆಯ ಒಳಭಾಗವು ತಂಪಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತಿಯುತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪದ ಶಿವಲಿಂಗವು ಲಿಂಗದ ಮೂರು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ (ಜಗನ್ಮಾತೆ) ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಧ್ಯಾನ ಮಂದಿರವು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮೂರು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಮರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇದ್ದು, ಮುಂಭಾಗದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾಗಿ “ಜಯ” ಮತ್ತು “ವಿಜಯ”ರನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರೋಹಿತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಋಷಿಗಳ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ನಂತರ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದ್ವಾರರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಕಾವಲುಗಾರರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಈ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ಕೈವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನು—ಮೊದಲ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಸೀತಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ “ರಾಮರ ಗುಹೆ” ಎಂಬ ಗುಹೆಯೂ ಇದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ವಾಸಿಸಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈವಾರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ವೀರಾಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ.

ಹತ್ತಿರದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸೀತಾದೇವಿಯ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಬಾಣ ಹಾರಿಸಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ “ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ” ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸರೋವರವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ದೇವಿಯು ಮಹಿಷಾಸುರನ ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಳು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆ.

ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಏಕಚಕ್ರಪುರಿ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ರಥದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರೆದ ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.