ಶಿವಗಂಗೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟದ ರೂಪರೇಖೆಯು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ನಂದಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಗಣೇಶ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸರ್ಪ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಶಿವಗಂಗೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1,368 ಮೀಟರ್ (4,559 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಯಾತ್ರಾ ತಾಣವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದಾಬಸ್ಪೇಟೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ದಾಬಸ್ಪೇಟೆಯ ಮೂಲ ಹೆಸರು ‘ಸೋಮಾಪುರ’ ಆಗಿತ್ತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಾಬ್ಸ್ (Dobbs) ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಡಾಬ್ಸ್ಪೇಟೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹೆಸರು ‘ದಾಬಸ್ಪೇಟೆ’ ಎಂದು ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು.
ಶಿವಗಂಗೆಯ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 54 ಕಿ.ಮೀ
- ತುಮಕೂರು – 25 ಕಿ.ಮೀ
- ದಾಬಸ್ಪೇಟೆ – 4 ಕಿ.ಮೀ
- ದಾಬಸ್ಪೇಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 4 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವಗಂಗೆಯನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಗಂಗೆ, ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಮ್ಮದೇವಿ ದೇವಾಲಯ, ನಂದಿ ಪ್ರತಿಮೆ, ಒಳಕಲ್ಲು ತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:30ಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 150 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ, ಹೊನ್ನಮ್ಮದೇವಿ ಹಾಗೂ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಮ್ಮದೇವಿ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಶ್ರೀ ಗವಿ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಗುಹೆಯೊಳಗೇ ಇದೆ. “ಗವಿ” ಎಂದರೆ ಗುಹೆ ಮತ್ತು “ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ” ಎಂದರೆ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪರಮೇಶ್ವರ.
ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಮ್ಮದೇವಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅವರ ದೈವಿಕ ವಿವಾಹವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದಂದು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ಗಂಗಾನದಿಯ ಪವಿತ್ರ ನೀರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ನೀರನ್ನು ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದ ಧಾರೆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ