ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,226 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 54 ಕಿ.ಮೀ
- ರಾಮನಗರ – 27 ಕಿ.ಮೀ
- ರಾಮನಗರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 37 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಾಗಡಿ – 10 ಕಿ.ಮೀ
ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಂದಿ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 1340ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದ ಚಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅರಣ್ಯ ವಿಹಾರ (Aranya Vihara) ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ₹300/- ಹಾಗೂ ವಾರಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ರಜೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ₹400/- ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ₹150/- ಹಾಗೂ ವಾರಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು ರಜೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ₹200/- ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾವನದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಸಾವನದುರ್ಗ ಹೆಸರಿನ ಉಗಮ
ಈ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1340ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದು. ಈ ಶಾಸನವು ಮೋಡಬಾಳದ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ಬಲ್ಲಾಳ IIIರ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಸಾವಂಡಿ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. “ಸಾವನದುರ್ಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಮಾಗಡಿಯ ಅಚ್ಯುತರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿದ್ದ ಸಾವಂತರಾಯನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದ “ಸಾವಂತದುರ್ಗ” ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. 1638ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸಾವನದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದನು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1728ರವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ ದಳವಾಯಿ ದೇವರಾಜನು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಆ ಬಳಿಕ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು ಸಾವನದುರ್ಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ “ಸಾವಿನ ದುರ್ಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 1791ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲ–ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲಿಸ್ ಸಾವನದುರ್ಗವನ್ನು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1799ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಆಂಗ್ಲ–ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಸಾವನದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಾಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದವು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ