ಕನಕಗಿರಿ ಜೈನ ತೀರ್ಥವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಾಳಸರ್ಪದೋಷ ಪರಿಹಾರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವ ಜೈನ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಕಗಿರಿಯನ್ನು ‘ಹೇಮಾಂಗ ದೇಶ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಳಸರ್ಪದೋಷ ಪರಿಹಾರ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಜೈನರು ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನಕಗಿರಿ ದೇವಾಲಯವು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಕನಕಗಿರಿ ಜೈನ ತೀರ್ಥದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 196 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಾಮರಾಜನಗರ – 23 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು – 54 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಾಮರಾಜನಗರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 24 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 45 ಕಿ.ಮೀ
ಕನಕಗಿರಿ ಜೈನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನದ ಸಮಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:00 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5:00 ರವರೆಗೆ.
ಕನಕಗಿರಿ ದೇವಾಲಯವು ಮುಖಮಂಟಪ, ನವರಂಗ, ಸುಖನಾಸಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುವುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ದೇವಿ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು, ಸುಖನಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 350 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಿದ ಬಳಿಕ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸಂತ ಆಚಾರ್ಯ ಪೂಜ್ಯಪಾದರು ಇಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರು ತಮ್ಮ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಮವಸರಣ (ದಿವ್ಯ ಸಭೆ) ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ರಾಣಿ ದೇವೇರಮ್ಮಣ್ಣಿ ಕಾಲಸರ್ಪದೋಷದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಿಯರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದರು. ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅವರು ಧರಣೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಅವರ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಖನಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕನಕಗಿರಿಯಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಜೈನ ಮುನಿಗಳು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಹೆಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸ್ತೂಪಗಳೊಳಗೆ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಬೆಟ್ಟದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಿಹಂಗಮ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮನಮೋಹಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ