ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3,200 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ. ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟವು ಆನೆಮಲೆ, ಜೇನುಮಲೆ, ಕಾಡುಮಲೆ, ಕಾನುಮಲೆ, ಪೊನ್ನಾಚಿಮಲೆ, ಪಾವಲಮಲೆ ಮತ್ತು ಪಚ್ಚೆಮಲೆ ಎಂಬ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 210 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಾಮರಾಜನಗರ – 112 ಕಿ.ಮೀ
- ಹನೂರು – 48 ಮೀ
- ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ – 73 ಕಿ.ಮೀ
- ಕನಕಪುರ – 145 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು – 135 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಾಮರಾಜನಗರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 112 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 141 ಕಿ.ಮೀ
ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ದರ್ಶನದ ಸಮಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 5:00ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:30ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುಂಜೇಗೌಡರು ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಕುರುಬ ಗೌಡ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನ್ದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ಧಪುರುಷ ನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 160 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಾಳಬೆಟ್ಟ, ಹಳೆಯೂರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಗನಾಥ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಮೀನುಗಳೂ ಇವೆ. ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರಿಯರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಅವತಾರವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂತ ಮಹದೇಶ್ವರರು 15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಿವಲಿಂಗವು ಸ್ವಯಂಭು ಲಿಂಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಹುಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾಹನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಹಾಗೂ ಸಂತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಜನಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
ಸಂತ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಇಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪವಾಡಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಂಶಸ್ಥರೇ ಇಂದಿಗೂ ದೇವಾಲಯದ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇಂದು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿವರೆಗೆ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಸುಗಮವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗವು ಸುಮಾರು 18 ಹೇರ್ಪಿನ್ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ವಾಹನ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ‘ಕಂಸಾಳೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿವಾರಾಧನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಕಂಸಾಳೆ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ಹಾಡಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ನೃತ್ಯವು ‘ದೀಕ್ಷೆ’ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸತತ ಏಳು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಮಾದಪ್ಪ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. “ಚೆಲ್ಲಿದರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ” ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯು ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಟ್ಟಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಯಾದ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ