ಮುರುಘಾ ಮಠವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮುರುಘಾ ಶ್ರೀ ಮಠ, ಗದ್ದುಗೆ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಮುರುಘಾ ಶ್ರೀ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣಗಳಿವೆ.
ಶ್ರೀ ಮುರುಘಾ ಮಠದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 203 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – 3 ಕಿ.ಮೀ
- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 2 ಕಿ.ಮೀ
ಮುರುಘಾ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸ
ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಆಳಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾಳೆಯಗಾರರಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಭರಮಣ್ಣನಾಯಕರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1689ರಿಂದ 1721ರವರೆಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬೃಹನ್ಮಠದ ಪರಂಪರೆಯ ಎಂಟನೇ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಶ್ರೀ ಮುರುಘೇಂದ್ರ ರಾಜೇಂದ್ರರು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1640–1710) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮುರುಘೇಂದ್ರ ರಾಜೇಂದ್ರರು ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಭರಮಣ್ಣನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, “ಮುಂದೆ ನೀನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ರಾಜನಾಗುತ್ತೀಯೆ” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಶ್ರೀ ಮುರುಘೇಂದ್ರ ರಾಜೇಂದ್ರರು, ಭರಮಣ್ಣನಾಯಕರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಭರಮಣ್ಣನಾಯಕರು ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಸಂಪಿಗೆ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ 360 ಅಂಕಣಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ದೊಡ್ಡಮಠವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ನಂತರ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಠವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆ ಮಠಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೂ ಸೇರಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಮುರುಘೇಂದ್ರ ರಾಜೇಂದ್ರರನ್ನು ಈ ಪೀಠದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಮಠವು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ