ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು 40 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1940ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 135 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 31 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ – 5 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು – 19 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 5 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 32 ಕಿ.ಮೀ

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಟಿಕೆಟ್ ಬೆಲೆ

ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ
ವಯಸ್ಕರು (ಭಾರತೀಯರು)	Rs.75/-
ಮಕ್ಕಳು (5-12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು)	Rs.25/-
ವಯಸ್ಕರು (ವಿದೇಶಿಯರು)	RS.500/-
ಮಕ್ಕಳು (5-12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು)	Rs.250/-
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸ ಮಾತ್ರ)	Rs.25/-

ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ಶುಲ್ಕಗಳು – ಪ್ರತಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ
ವಯಸ್ಕರು (ಭಾರತೀಯರು)	Rs.100/-
ಮಕ್ಕಳು (5 ರಿಂದ 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು)	Rs.35/-
ವಯಸ್ಕರು (ವಿದೇಶಿಯರು)	RS.500/-
ಮಕ್ಕಳು (5 ರಿಂದ 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು)	Rs.250/-
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸ ಮಾತ್ರ)	Rs.35/-

ಪ್ರತಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ದೋಣಿ ವಿಹಾರ ಸೇವೆ (30 ನಿಮಿಷ)
ಭಾರತೀಯರು (ಕೇವಲ 4 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು)	Rs.2,000/-
ವಿದೇಶಿಯರು (ಕೇವಲ 4 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು)	Rs.3,500/-

ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್ ವಿಶೇಷ ದೋಣಿ (ಸಮಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:30 ರಿಂದ 8:30 ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ )
ಭಾರತೀಯರು (ಕೇವಲ 4 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು)	Rs.2,000/-
ವಿದೇಶಿಯರು (ಕೇವಲ 4 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು)	RS.3,500/-

ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶುಲ್ಕಗಳು
200 mm ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಲೆನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವ DSLR/SLR	Rs.150/-
200 mm ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೆನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವ DSLR/SLR	Rs.600/-

ಬ್ಯಾಟರಿ ವಾಹನ ಶುಲ್ಕಗಳು
ವಯಸ್ಕರು (ಭಾರತೀಯರು)	Rs.75/-
ಮಕ್ಕಳು (5 ರಿಂದ 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು)	Rs.35/-

ಲಗೇಜ್ ಶುಲ್ಕಗಳು
ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಗ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್	Rs.10/-

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಸಮಯಗಳು

ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9:00ರಿಂದ ಸಂಜೆ 6:00ರವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಜೂನ್‌ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಇದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯಾ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಸಸ್ತನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾನೆಟ್ ಮಕಾಕ್, ಭಾರತೀಯ ಬೂದು ಲಾಂಗೂರ್ (Indian Gray Langur), ಹಾರುವ ನರಿಗಳು (ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಫಾಕ್ಸ್), ಮಾನಿಟರ್ ಹಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಿವೆಟ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಗ್ಗರ್ ಮೊಸಳೆ (Marsh Crocodile) ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ರೀಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ಪೇಂಟೆಡ್ ಸ್ಟಾರ್ಕ್, ಏಷ್ಯನ್ ಓಪನ್‌ಬಿಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಕ್, ಕಾಮನ್ ಸ್ಪೂನ್‌ಬಿಲ್, ಉಣ್ಣೆಕುತ್ತಿಗೆಯ ಕೊಕ್ಕರೆ, ಕಪ್ಪುತಲೆಯ ಐಬಿಸ್, ಬಿಳಿ ಐಬಿಸ್, ಲೆಸರ್ ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ಡಕ್ (ಕಡಿಮೆ ಶಿಳ್ಳೆ ಬಾತುಕೋಳಿ), ಭಾರತೀಯ ಶಾಗ್, ಸ್ಟಾರ್ಕ್-ಬಿಲ್ಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಫಿಷರ್, ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಎಗ್ರೆಟ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಡಾರ್ಟರ್ (Anhinga melanogaster) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪ್ಲೋವರ್ ಮತ್ತು ರಿವರ್ ಟರ್ನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸ್ಟ್ರೀಕ್-ಗಂಟಲಿನ ಸ್ವಾಲೋ (Streak-throated Swallow) ಪಕ್ಷಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಸಹ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ದೋಣಿ ವಿಹಾರ. ದ್ವೀಪಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುವ ಈ ದೋಣಿ ಪ್ರವಾಸದ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು, ನೀರುನಾಯಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾವಲಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಜೂನ್‌ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯು ಪಕ್ಷಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಹಾಗೂ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.