ಶ್ರೀ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮದ್ದೂರು ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಮಾನವ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಹಾಭಾರತದ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪುರಾತನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರುಹುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಮದ್ದೂರು ಶ್ರೀ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 84 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಂಡ್ಯ – 20 ಕಿ.ಮೀ
- ಮದ್ದೂರು – 650 ಮೀ
- ಮದ್ದೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 3 ಕಿ.ಮೀ
- ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 78 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:00ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 5:00ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:00ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದ್ದೂರಿನ ವೈದ್ಯನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೀಟರ್ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಾದಗೊಂಡನು. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನರಸಿಂಹನ ಉಗ್ರ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹನ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೊಳಿಸಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ದೊರೆತು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಶಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ “ಅರ್ಜುನಪುರಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ. ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹನು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಎಂಟು ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ನರಸಿಂಹನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಮಲಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಎದೆಯನ್ನು ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಸೀಳುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನೆರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಅಂತರಾಂಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ, ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಭಗವಂತನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಹಾಗೂ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರುಡನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಯಶೋದೆಯವರು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆಹಾರ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ, ಭೂದೇವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನರಸಿಂಹನ ಚಿತ್ರಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತಾದೇವಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಕದಂಬ ಋಷಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದೆ “ಕದಂಬವನ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. 16ನೇ ಮತ್ತು 17ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮದ್ದು (ಗನ್ಪೌಡರ್) ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಈ ಊರಿಗೆ “ಮದ್ದೂರು” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿಯ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದನು.
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ತಾಯಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಕಾಂಚಿಪುರದ ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ 48 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಕಾಂಚಿಪುರದಿಂದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿ ಮದ್ದೂರಿನಲ್ಲಿ ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವರ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲಿ 48 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ. ಈ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರವು ಭಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ