ಅಂಕಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಕಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 2017ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಸ್ಥಳವು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ (Ramsar Site) ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಲ್ಕು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಸಮುದ್ರವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಅಂಕಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 313 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸಪೇಟೆ – 73 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ – 13 ಕಿ.ಮೀ
- ಹೊಸಪೇಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 74 ಕಿ.ಮೀ
ಅಂಕಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆಯಿದೆ. ಇದು ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಕೆರೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯಿಂದಲೂ ಕೆರೆಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 244 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಕರಿಜಾಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮರಗಳು, ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಚಳಿಗಾಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಲವು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 240 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 35,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಲಸೆ ಬಂದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ಹಿಂಡು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಕೋಳದ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಶಿಳ್ಳೆ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ನೀರುಕಾಗೆಗಳು (ಕಾರ್ಮೊರೆಂಟ್ಗಳು), ಹೆಜ್ಜಾರ್ಲೆಗಳು, ಬೂದು ಬಕಗಳು, ಕೆನ್ನೇರಳೆ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ನೈಟ್ ಹೆರಾನ್ಗಳು, ಕ್ಯಾಟಲ್ ಎಗ್ರೆಟ್ಗಳು, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಐಬಿಸ್ಗಳು, ಬುಲ್ಬುಲ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ಕ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ














