ಹಜರತ್ ಖಲೀಲ್ ಉಲ್ಲಾ ಅವರ ಚೌಕಂಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀದರ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಾಧಿ ರಚನೆ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಚದುರಾಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟ ಸಮಾಧಿ ಕೊಠಡಿ ಇದೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಗೆ ಮೊನಚಾದ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಬಹುದು. ಕಲಾ–ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಚೌಕಂಡಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 765 ಕಿ.ಮೀ (NH-50 ಮೂಲಕ), 678 ಕಿ.ಮೀ (NH-44 ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲಕ) ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೀದರ್ ನಗರದಿಂದ 5 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ‘ಚೌಖಂಡಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಜರತ್ ಖಲೀಲ್ ಉಲ್ಲಾಹ ಅವರು ಶಹಾ ನಿಮತ್ ಉಲ್ಲಾಹ ಕಿರಮಾನಿಯ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು 1431ರಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ಗೆ ಬಂದರು. ಈ ಸಮಾಧಿಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗೋರಿಗಳು ಇದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಜರತ್ ಖಲೀಲ್ ಉಲ್ಲಾಹ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಗೋರಿಗಳೂ ಹೊಂದಿವೆ.
ಈ ಸಮಾಧಿಯು ಅಸ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಶಾಹನ ಸಮಾಧಿಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾಧಿಗಳು ಒಂದೇ ತರಹದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಶಾಹನ ಸಮಾಧಿಯು ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಚೌಖಂಡಿಯು ಅಷ್ಟಕೋನಾಕಾರದ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಾಧಿಯ ಗೋಡೆಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಟೈಲ್ಸ್ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಕಮಾನುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ‘ಸ್ಟಿಲ್ಟ್’ (ಮೇಲ್ಚೂಟು/ತುದಿ)ಗಳು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಮಾಧಿಯು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸ್ಟೂಕೊ (Stucco) ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಲಿಪಿ (ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿ) ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ಸಮಾಧಿಯು ತನ್ನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮನಮೋಹಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇದು ಬಹಮನಿ ಕಾಲದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸುಂದರ ಕಮಾನುಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸ, ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯ ಲಿಪಿ (ಅಕ್ಷರಲಿಪಿ) ಮತ್ತು ಚೀನಿ ಮಣ್ಣಿನ ಟೈಲ್ಸ್ಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಹಮನಿಯರ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ