ಆನೆಕೊಂಡ ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಾವಣಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆನೆಕೊಂಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ದ್ವಿಕೂಟ (ಎರಡು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಆನೆಕೊಂಡ ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 260 ಕಿ.ಮೀ
- ದಾವಣಗೆರೆ – 3 ಕಿ.ಮೀ
- ದಾವಣಗೆರೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 3 ಕಿ.ಮೀ
ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಬ್ಬು ಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಎಡಭಾಗದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಿದ್ದು, ಬಲಭಾಗದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ದ್ವಿಕೂಟ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೇವತೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಇಲ್ಲ.
ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯವು ಎತ್ತರದ ಜಗತಿಯ (ವೇದಿಕೆಯ) ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕುರಿತು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಂಡ್ಯರ ಹಾಗೂ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಗಜಾಸುರಸಂಹಾರದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಏಳು ಗಣರು ಭಗವಂತನ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವಿದ್ದು, ಮೇಲಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅದಿತಿ ದೇವಿಯ ಹನ್ನೆರಡು ಪುತ್ರರಾದ ಆದಿತ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ನವರಂಗದ ಇತರ ಎಂಟು ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಕಮಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೆಂಡೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಂದೀಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ