ಶಹಾಪುರ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ಎಂಟು ಸುತ್ತಿನ ಗಿರಿದುರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 600 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಪುರ ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ, ಬಲಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಶಹಾಪುರ ಕೋಟೆಯ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 510 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ – 38 ಕಿ.ಮೀ
- ಶಹಾಪುರ– 4 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 37 ಕಿ.ಮೀ
ಶಹಾಪುರ ಕೋಟೆಗೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಳಿದ ನಾಡಾಗಿದ್ದು, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಸಗರಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಶಹಾಪುರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೂಲ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ನಂತರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಸುರಪುರ ನಾಯಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 600 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಎಂಟು ಸುತ್ತಿನ ಗಿರಿದುರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ಮಾದರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚರಬಸವೇಶ್ವರ ಗದ್ದುಗೆ, ಮೌನೇಶ್ವರರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸ್ಥಳ, ಗವಿ ರಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಪಾಂಡವರ ಕಲ್ಲು, ಭೀಮನ ಗವಿ ಹಾಗೂ ದಿಗ್ಗಿ ಸಂಗಮನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ಚರಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನ ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ 18 ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಉಗಮ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಏಕದಂಡಿಗೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.
ಯಾದಗಿರಿ
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
