ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಲ್ಲಬೈರೇಗೌಡರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1501ರಲ್ಲಿ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರಾದ ದೇವನದೊಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರಾಯನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆಯ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 36 ಕಿ.ಮೀ
- ದೇವನಹಳ್ಳಿ – 600 ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸವು 15ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದು. ದೇವನಹಳ್ಳಿಯು ಗಂಗವಾಡಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ನಂದರು, ಪಲ್ಲವರು, ಚೋಳರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಹಾಗೂ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ವಿಜಯನಗರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಬೈರೇಗೌಡರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1501ರಲ್ಲಿ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರಾದ ದೇವನದೊಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರಾಯನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1749ರಲ್ಲಿ ನಂಜರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮರಾಠರು ಇದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂತು. 1791ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲಿಸ್ ಅವನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಈ ಕೋಟೆಯು 20 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ 12 ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬುರುಜುಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಕೆಲಸದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ