ಕಾರಂಜಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬೈಲಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಬೀದರ್, ಭಾಲ್ಕಿ, ಔರಾದ್ ಮತ್ತು ಹುಮ್ನಾಬಾದ್ ತಾಲೂಕುಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1972ರಲ್ಲಿ ಬೈಲಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಾರಂಜಾ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 734 ಕಿ.ಮೀ (NH-50 ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲಕ), 709 ಕಿ.ಮೀ (NH-44 ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲಕ) ಹಾಗೂ ಬೀದರ್ನಿಂದ 28 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಭಾಲ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 29 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 29 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಕಾರಂಜಾ ನದಿಯು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಮಂಜ್ರಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ (ಈಗ ತೆಲಂಗಾಣ) ಕೊಹಿರ್ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾರದ ಸಂಗಮ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಂಜ್ರಾ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ 107.50 ಮೀ ಉದ್ದದ ಸ್ಪಿಲ್ವೇ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿಲ್ವೇ, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ನಾನ್-ಓವರ್ಫ್ಲೋ ಕಲ್ಲಿನ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸೇರಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 3480 ಮೀ.
ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಡಿಪಾಯ ತೆಗೆದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 20.70 ಮೀ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಲನಿರೋಧಕ ಹೃದಯಾಂಗ ವಲಯ (Core Zone), ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರೆ-ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯ ಕೇಸಿಂಗ್ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಲಯಿತ ವಿಭಾಗಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹೃದಯಾಂಗ ವಲಯದ ಮೇಲೆ 4 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಚನೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಹೃದಯಾಂಗ ವಲಯದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಲನಿರೋಧಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಟ್-ಆಫ್ ಕಂದಕವನ್ನು ಬಂಡೆ ಅಡಿಪಾಯದವರೆಗೆ ತೆಗೆದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಪಿಲ್ವೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 15 ಮೀ × 10 ಮೀ ಗಾತ್ರದ 6 ರೇಡಿಯಲ್ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಗೇಟ್ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಹೊರಹರಿವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರವಾಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ