ಭಾನುವಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಿಹರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಭಾನುವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ತನ್ನ ನಯನಮನೋಹರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾನುವಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 282 ಕಿ.ಮೀ
- ದಾವಣಗೆರೆ – 24 ಕಿ.ಮೀ
- ಹರಿಹರ – 13 ಕಿ.ಮೀ
- ಹರಿಹರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 14 ಕಿ.ಮೀ
ಹೊಯ್ಸಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ವೀರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ನಾರಾಯಣಪುರದ ಅತ್ತಿರಾಜ ಮತ್ತು ನಿವಿಲಾಡೆಯಕ್ಕರ ಪುತ್ರ ಪೂಳಾಲ್ವ ದಂಡನಾಯಕನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1223ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಪುರ ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂಬುದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಪೂಳಾಲ್ವನ ಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳವು “ಭಾನುಮತಿಪಟ್ಟಣ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ “ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಪುರ” ಹಾಗೂ “ಭಾನುವಳ್ಳಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅವನತಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದ ಕಾರಣ, ಮೂಲಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯಿದ್ದು, ಅವರ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯು ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರದ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಲಿಂಗಪೀಠದ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜಲಾಂಛನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ