ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಲಕ್ಕುಂಡಿ

ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗದಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1087ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕವಟಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೇ ನನ್ನೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದು, ಅದು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 410 ಕಿ.ಮೀ
ಗದಗ – 11 ಕಿ.ಮೀ
ಗದಗ ಬೈಪಾಸ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 16 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 08:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 08:00 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರುಮುಖವಾಗಿ ಇರುವ ಎರಡು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭಾಮಂಟಪವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಗರ್ಭಗೃಹವು ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ ಗರ್ಭಗೃಹವು ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು 1,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಈ 11ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯವು ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಮಾನುಗಳು, ಒಳ ಹಾಗೂ ಹೊರಗೋಡೆಗಳು, ಶಿಖರ, ದ್ವಾರಬಂಧಗಳು (ಡೋರ್‌ಜಾಂಬ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಲಿಂಟೆಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಾಗರ, ವೇಸರ ಹಾಗೂ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಗಳ ಸುಂದರ ಸಮನ್ವಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಇದರ ಕಲಾತ್ಮಕ ವೈಭವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೈಪುಣ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಬೂನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿವೆ. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಈ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ನಂತರ ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿಪಕ್ವ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಆ ಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗೋಪುರದ ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಟ್ಟಿಗಳು (ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು), ಕಮಾನುಗಳು, ದ್ವಾರಬಂಧಗಳು (ಡೋರ್‌ಜಾಂಬ್‌ಗಳು), ಲಿಂಟೆಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.