ಹಳೇಬೀಡು ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಲೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪುರಾತನ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೇವಲ 1 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ II ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಣಿ ಕೇತಲಾ ದೇವಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರು ಶಿವ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 212 ಕಿ.ಮೀ, ಬೇಲೂರಿನಿಂದ 18 ಕಿ.ಮೀ, ಹಾಸನದಿಂದ 32 ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಹಾಸನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 33 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಶ. 1219ರ ವೇಳೆಗೆ, ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ II ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೆರೆಹೊರೆಯಾದ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಂತೆ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸರ ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದರ ವಿವರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸ, ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಬೂನು ಕಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ತ್ರಿಕೂಟ (ಮೂರು-ದೇಗುಲ) ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳ ರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ತ್ರಿಕೂಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿಕೂಟ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಗೋಪುರವಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ; ಪಾರ್ಶ್ವದ ದೇಗುಲಗಳು ದಪ್ಪವಾದ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಸಭಾಮಂಟಪದ ಭಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಶೈವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದರೂ (ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದರೂ), ಇದು ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಫ್ರೀಜ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನೆಲ್ ರಿಲೀಫ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಿಲ್ಪಕಲೆ
ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 12ನೇ ಮತ್ತು 13ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮೊದಲು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯವು ಜಗತಿ ಎಂಬ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದರಿಂದ ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ