ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾನಗಲ್ಲ (ಹಾನಗಲ್) ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಚಾಲುಕ್ಯರು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಂದಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.
ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 370 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾವೇರಿ – 37 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾನಗಲ್ – 2 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾವೇರಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 38 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:00 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 5:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರವರೆಗೆ ಭಕ್ತರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು 12ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಇಟ್ಟಗಿ, ಗದಗ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಮತ್ತು ಹಾನಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಮೂರು ಸ್ಮಾರಕ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಯುದ್ಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ನಂದಿಯನ್ನು 12 ಕಂಬಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ “ಲೇತ್-ತಿರುಗಿದ” ಅಷ್ಟಭುಜಾಕಾರದ ಹೊಳಪು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಸಭಾಂಗಣಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮತ್ತು ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದ ಛಾವಣಿಗಳಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಚಿಕ್ಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹೇರಳವಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ವಿಗ್ರಹದ ಎದುರು, ಅಷ್ಟಭುಜಾಕಾರದ ರಚನೆಯ “ಹಂಗಳದ ಕಮಲ” (Hangal Lotus) ಅತಿ ವೈಭವದಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು 30 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 20 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸದ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲು ಈ ಸಭಾಂಗಣದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಮಲದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಈ ರಚನೆ ಎಂಟು ಕಂಬಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಎಂಟು ಕಂಬಗಳ ಸುತ್ತ, ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧ ಸಂಬಂಧಿತ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಣೇಶನ ದೇವಾಲಯವು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಚೌಕಾಕಾರದ ತೆರೆದ ಸಭಾಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಗೋಪುರವು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಭಾಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಪೆಟ್ (ಛಾವಣಿ ಅಂಚು) ಕಾಣಬಹುದು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ