ಬೂದಿಕೋಟೆ ಕೋಟೆ ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಲಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೂದಿಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಿ ಆಡಳಿತಗಾರ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ತಂದೆಯಾದ ಹೈದರಾಲಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು “ವಿಭೂತಿಪುರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬೂದಿಕೋಟೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 82 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ – 31 ಕಿ.ಮೀ
- ಬಂಗಾರಪೇಟೆ – 13 ಕಿ.ಮೀ
- ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 30 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೋಲಾರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 30 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 112 ಕಿ.ಮೀ
17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೂದಿಕೋಟೆಯು ಶಿರಾ ಸುಭೇದಾರನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೌಜುದಾರ ಫತೇಹ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಜಾಗೀರಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಪುತ್ರನೇ ಮೈಸೂರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಹೈದರಾಲಿ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೈದರಾಲಿಯವರು 1720ರಲ್ಲಿ ಬೂದಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇಂದು ಬೂದಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆಯ ಶಿಥಿಲಾವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕೋಟೆ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASI) ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿಯವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬೂದಿಕೋಟೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ವಿಭೂತಿಪುರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯಾಗ–ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಯಜ್ಞದ ಭಸ್ಮ (ವಿಭೂತಿ) ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ “ವಿಭೂತಿಪುರ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬಳಿಕ “ವಿಭೂತಿ” ಮತ್ತು “ಕೋಟೆ” ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸೇರಿ “ಬೂದಿಕೋಟೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೂದಿಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ