ಕರಿಗಟ್ಟ

ಕರಿಘಟ್ಟವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕರಿಘಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ‘ದ್ವೀಪ’ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರಗೆ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಕರಿಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1180 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕರಿಗಟ್ಟದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 129 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 25 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ – 6 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು – 19 ಕಿ.ಮೀ
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 8 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 36 ಕಿ.ಮೀ

ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಯಿಂದ 7 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. “ಕರಿಘಟ್ಟ” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ “ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಹಿಲ್” ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಬಹುದು. ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ರೂಪವಾದ “ಕರಿಗಿರಿವಾಸ”ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ದೇವರನ್ನು “ಶ್ರೀನಿವಾಸ” ಮತ್ತು “ಬೈರಾಗಿ ವೆಂಕಟರಮಣ” ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಬೈರಾಗಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಈ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ “ಬೈರಾಗಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಕರಿಘಟ್ಟವು ಒಣ ಕುರುಚಲು ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಹುಣಸೆ ಮತ್ತು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಾವೇರಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಕಾವೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.

ಬೃಹತ್ ಮರದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವು ಚತುರ್ಭುಜಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಕರಿಘಟ್ಟ ದೇವಾಲಯವು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೈಕುಂಠ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಯೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು ಗರುಡನ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಗರುಡಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಮಹರ್ಷಿ ಭೃಗು ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವೂ ಇದ್ದು, ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರಿಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 450 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ವಾಹನದಲ್ಲಿಯೂ ತಲುಪಬಹುದು. ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಸುಂದರ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಲೋಕಪಾವನಿ ನದಿಯ ಎದುರಿನ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ “ನಿಮಿಷಾಂಬ ದೇವಾಲಯ” ಇದೆ. ಕರಿಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕರಿಘಟ್ಟ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಜೀವನದ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ “ದರ್ಬೆ” ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. “ವರಾಹ ಪುರಾಣ”ದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣುವು ವರಾಹ ಅವತಾರ ತಾಳಿದಾಗ ದೇಹದ ಕೆಲವು ಕೂದಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವೇ ಇಂದಿನ ದರ್ಬೆ ಹುಲ್ಲಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.