ಬೋರನಕಣಿವೆ

ಬೋರನಕಣಿವೆ ಜಲಾಶಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಯ್ಸಳಕಟ್ಟೆ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದ ಬೋರನಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದವರು ಸರ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್.

ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1888ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಕ್ರಿ.ಶ. 1892ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಬೋರನಕಣಿವೆಯ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 152 ಕಿ.ಮೀ
ತುಮಕೂರು – 84 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ – 32 ಕಿ.ಮೀ
ಬಾಣಸಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 55 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ಜಲಾಶಯವು 13°36’18.61″N ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 76°37’54.35″E ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 968.93 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೋರನಕಣಿವೆ ಜಲಾಶಯವು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ಜಲಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 6.425 ಮಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್ (Million Cubic Metres – MCM) ಆಗಿದೆ.

ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೀರಾವರಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯವಾಗಿ (Balancing Reservoir) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಹರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ (Height), ಸ್ಥಿರ ಜಲಮಟ್ಟ (Static Head) ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು ಜಲಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Gross Storage Capacity) ಮುಂತಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

GENERAL
Name	Borankanive Tank
Purpose	Irrigation
Nearest city	Chiknayaknalli
District	Tumakuru
Latitude	13°36’18.61″N
Longitude	76°37’54.35″E
Weather condition	Normal

GEO PHYSICAL
River basin	Krishna
Longitude	Suvarnamukhi
Weather condition	968.93 sq.km

RESERVOIR
Gross storage capacity	6.425Mcum
Dead storage	0.244 Mcum
FRL	775.441m
MWL	776.641 m
DSL	766.341m
Area of submersion	1346 ha
Top level of Dam	777.941m

ಬೋರನಕಣಿವೆ ಜಲಾಶಯವು ಎರಡು ಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (ಕೆಆರ್‌ಎಸ್) ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಬೋರನಕಣಿವೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕರ್ನಲ್ ಮೈಕನಿಲ್, ಕಂಪೈಲರ್ ಸಿ. ಬವನ್, ಸಹಾಯಕ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಮೆಕಚಿನ್ ಯಸ್ಕೊಯಿರ್ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ರಾಘವಲು ನಾಯ್ಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಅಂದಿನ ಮಹಾರಾಜರ ಆದೇಶದಂತೆ ಬರ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹2,20,000 (ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ) ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು.

ಜಲಾಶಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದೆ “ಭೈರವ ಕಣಿವೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಬೋರ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಪ್ರದೇಶವು “ಬೋರನಕಣಿವೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.