ನಿಡಗಲ್ ಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ನಿಡಗಲ್ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1241 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಿಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ “ನಿಡಗಲ್” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ನಿಡಗಲ್ ಬೆಟ್ಟದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 184 ಕಿ.ಮೀ
- ತುಮಕೂರು – 121 ಕಿ.ಮೀ
- ಪಾವಗಡ – 27 ಕಿ.ಮೀ
- ಪೆನುಕೊಂಡ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 64 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾವಗಡ ಕೋಟೆವು ಒಟ್ಟು ಆರು ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು “ಕಾಳಗಿ” ಅಥವಾ “ಕಾಳಹಸ್ತಿ ಕೋಟೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಸುತ್ತು “ಭೈರವನ ಕೋಟೆ”, ಮೂರನೇದು “ಬಸವನ ಕೋಟೆ”, ನಾಲ್ಕನೇದು “ಚನ್ನರಾಯನ ಕೋಟೆ”, ಐದನೇದು “ಅಲ್ಲಮನ ಕೋಟೆ” ಅಥವಾ “ಬೆಸ್ತರ ಕೋಟೆ”, ಮತ್ತು ಆರನೇದು “ವೀರಭದ್ರ ಕೋಟೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಆರು ಸುತ್ತುಗಳು ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಾಳಾಗಿವೆ.
11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೋಳರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಬಲಿಷ್ಠ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸದಾ ಇತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಡಗಲ್ ಚೋಳರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಇವರು ತಮ್ಮನ್ನು “ಕಾಲ ಚೋಳರು” ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡು, 11ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 13ನೇ ಶತಮಾನವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು.
ಈ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಶಿಖರದತ್ತ ಚಾರಣ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಲ್ಲ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಗಾರೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ, ಈಗ ಹಾಳಾದ ಸೈನಿಕರ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಒಂದು ರೂಪವಾದ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಳಹಸ್ತಿಯಿಂದ ತರಲಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಂದಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಪಾತ್ರೆಯೂ ಇದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಹಚ್ಚುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು “ಬಸವಣ್ಣ ಜಾತ್ರೆ” ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ