ಸಿರ್ವಾಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಿರ್ವಾಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಲಾ ವೈಭವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಶಿರವಾಳದ ಪುರಾತನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ಗುಡಿಗಳ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 520 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ – 39 ಕಿ.ಮೀ
- ಶಹಾಪುರ– 3 ಕಿ.ಮೀ
- ಠಾನಗುಂಡಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 31 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 38 ಕಿ.ಮೀ
ಸಿರ್ವಾಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಮೂಲ ರಚನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಉಳಿದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅವಶೇಷಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಎರಡು ನೇರ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪ್ರವೇಶ ಮಂಟಪದ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವ ಮೂರನೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಾರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸುಂದರ ಮಕರ ತೋರಣಗಳು (ಮಕರಾಕೃತಿಯ ಅಲಂಕಾರಗಳು) ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶಿವ–ಪಾರ್ವತಿ, ನಟರಾಜ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಕಮಲದ ಹೂವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ವೈಭವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಯಾದಗಿರಿ
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
