ಬೋನಾಳ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೋರಾಪುರ (ಸುರಪುರ) ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೋನಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ, ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬೋನಾಳ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 460 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ – 64 ಕಿ.ಮೀ
- ಸುರಪುರ– 16 ಕಿ.ಮೀ
- ಯಾದಗಿರಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 63 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಬೋನಾಳ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಇತಿಹಾಸವು ಬೋನಾಳ ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೋರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರ ಪಾಮ್ ನಾಯಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೋರಾಪುರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೀಡೋಸ್ ಟೇಲರ್ ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 1,600 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸರಾಸರಿ 12 ಅಡಿ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ The Story of My Life ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಜಲಾಶಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೋನಾಳ ಜಲಾಶಯವೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಜಲಾಶಯವು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದೇ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ ಇದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮನಗಂಡ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ, 1998ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ನಂತರ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬೋನಾಳವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2010ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಬೋನಾಳ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ₹1 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಬೋನಾಳ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು.
ಯಾದಗಿರಿ
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
