ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ

ಶಾಂತಿ ಸಾಗರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆರೆಬಿಳಚಿ ಗ್ರಾಮದ ಇರುವ ಕೆರೆಯಾಗಿಯಿದ್ದು, ಸುಳಕೆರೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಾಂತಿ ಸಾಗರವು ಏಷ್ಯಾದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಾಂತಿ ಸಾಗರದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 268 ಕಿ.ಮೀ
ದಾವಣಗೆರೆ – 40 ಕಿ.ಮೀ
ಚನ್ನಗಿರಿ – 20 ಕಿ.ಮೀ
ಚಿಕ್ಕಜಾಜೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 35 ಕಿ.ಮೀ
ಸಸಾಲು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 30 ಕಿ.ಮೀ

1128ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶಾಂತಿ ಸಾಗರವು ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಎತ್ತರದ ದಂಡೆ (ಗೋಡೆ) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಈ ದಂಡೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ದಂಡೆಯು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಸುಮಾರು 950 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಗರಿಷ್ಠ 120 ಅಡಿ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚನ್ನಗಿರಿ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ ಇದೇ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಲೂಸ್ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಎತ್ತರದ ದಂಡೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ ಕೆರೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ 6,550 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು 81,483 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 4,700 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ

ಈ ತೊಟ್ಟಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು 11ನೇ ಅಥವಾ 12ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳು “ಸ್ವರ್ಗಾವತಿ” ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪಟ್ಟಣದ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ರಾಜನಾದ ವಿಕ್ರಮರಾಯನು ಬಿಲ್ಲಹಳ್ಳಿಯ ಗೌಡನ ಮಗನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದನು.

ಆ ಯುವಕನಿಗೆ “ರಾಗಿರಾಯ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಶಿವನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದಳು. ಅವಳಿಗೆ “ಶಾಂತವ್ವ” ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಂತವ್ವಳು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಅವಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ಈ ತೊಟ್ಟಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಪಟ್ಟಣವೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ತೊಟ್ಟಿಗೆ “ಸೂಳೆಕೆರೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ “ಸುಳೆ” ಮತ್ತು “ಕೆರೆ” ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿದೆ. ನಂತರ ಸುಳೆಕೆರೆಯನ್ನು “ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ” ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ “ಶಾಂತಿ” ಎಂಬುದು ಈ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಶಾಂತವ್ವಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, “ಸಾಗರ” ಎಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತೊಟ್ಟಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.