ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮೇಲುಕೋಟೆ

ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ.

ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರನ್ನು ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಣುವ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ಇದ್ದು, ಅವರು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಮೇಲುಕೋಟೆ ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 140 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 39 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ – 26 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 28 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 69 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:30 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00 ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರವರೆಗೆ ಭಕ್ತರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಯೋಗ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು 300 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಬೇಕು.

ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗಪಟ್ಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿರುವ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳಗಳಿವೆ.

ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಅದರ ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರದಿಂದಲೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನಿಖರ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಭವವು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಸಮೀಪ ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ನರಸಿಂಹನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಏಳು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತರನ್ನೂ ರಾಜಮನೆತನದವರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪರಕಾಲ ಮಠದಿಂದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಸುಂದರವಾದ ಗಂಟೆಯೂ ಇದೆ. ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ವಂಶದ ರಾಜರಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ತೃತೀಯರು ದೇವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.