ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮೇಲುಕೋಟೆ

ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರನ್ನು ‘ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ಒಡೆಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದೆ..

ಮೇಲುಕೋಟೆ ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 140 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 39 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ – 26 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 28 ಕಿ.ಮೀ
ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 69 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:30 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00 ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಯೋಗ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಮೇಲುಕೋಟೆ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1777 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 300 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ತಲುಪಬಹುದು.

ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹನ ವಿಗ್ರಹವು ಯೋಗಪಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳಗಳು ಇವೆ.

ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಚನೆ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಅದರ ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರದಿಂದಲೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನಿಖರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಭವವು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ನರಸಿಂಹನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಏಳು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ನಿಯಮಿತ ಪೂಜೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನೂ ರಾಜಮನೆತನದವರನ್ನೂ ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪರಕಾಲ ಮಠದಿಂದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಸುಂದರವಾದ ಗಂಟೆಯೂ ಇದೆ. ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ವಂಶದ ರಾಜರಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ತೃತೀಯರು ದೇವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.