ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಸಮಾಧಿ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀದರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಸ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶದವರು 15 ಮತ್ತು 16ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಾಧಿಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇಂಡೋ–ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಸಮಾಧಿಗಳು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ.
ಬಹಮನಿ ಸಮಾಧಿಗಳ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 673 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ – 7 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 6 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 9 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಬೀದರ್ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು 14ನೇ ರಿಂದ 16ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1439ರಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಪ್ರಥಮ ವಾಲಿ (ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ I ವಾಲಿ) ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಿಂದ ಬೀದರ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ಸಮಾಧಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಈ ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು, ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ಕೆಲವು ರಾಣಿಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರ ಸಮಾಧಿಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಇಂಡೋ–ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಸಮಾಧಿಯು ಸುಲ್ತಾನ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಪ್ರಥಮ ವಾಲಿಯವರದು. ಅವರ ಸಮಾಧಿಯು ಚೌಕಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖದಲ್ಲೂ ಕಮಾನುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊರಭಾಗದ ಗೋಡೆಗಳು ಕಮಾನುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ಯಾರಪೆಟ್ ಗೋಡೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಲಂಕೃತ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಲವು ಹಂತಗಳ ಕಮಾನು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿಯ ಅಲಂಕರಣಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಸುಲ್ತಾನರ ಹೆಸರು, ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ದಿನಾಂಕಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಕುರಾನ್ನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹ್, ಮುಹಮ್ಮದ್, ಅಲಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಂದರ ಕಲಿಗ್ರಫಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರ ಮಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ದೌದ್ ಖಾನ್) ಅವರ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇದೆ. ಇವುಗಳು ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾಧಿಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಗಳಿಲ್ಲ.
ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಧಿಗಳು
- ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ I ವಾಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ I ವಾಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಸಮಾಧಿ
- ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ I ವಾಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರ ಮಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ದೌದ್ ಖಾನ್) ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಅಲ್ಲಾಉದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ II ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಹುಮಾಯೂನ್ ಷಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಸುಲ್ತಾನ್ ಹುಮಾಯೂನ್ ಷಾ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಸಮಾಧಿ
- ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ III (ನಿಜಾಮ್ ಷಾ) ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಮುಹಮ್ಮದ್ ಷಾ III ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಮಹಮೂದ್ ಷಾ ಬಹಮನಿ II ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಷಾ ಬಹಮನಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಕಲೀಮುಲ್ಲಾ ಷಾ ಬಹಮನಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ
- ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಬಹಮನಿ II ಅವರ ಸಮಾಧಿ
ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಾಧಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಮಾಧಿಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಗಳ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯೊಬ್ಬರು ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಧಿಗಳ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ