ಗುರುನಾನಕ್ ಝೀರಾ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀದರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 1948ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಗುರುದ್ವಾರವು ಮೊದಲ ಸಿಖ್ ಗುರುವಾದ ಶ್ರೀ ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಗುರುನಾನಕ್ ಜೀರಾ ಸಾಹಿಬನ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 678 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ – 1 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 3 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀದರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ – 5 ಕಿ.ಮೀ
ಇತಿಹಾಸ
ಬೀದರ್ಗೆ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಸಿಖ್ಖರ ಪಂಚ್ ಪ್ಯಾರೆ (ಐದು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರು)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಭಾಯಿ ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್ ಬೀದರ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಸಾಹಿಬ್ ಚಂದ್. ಅವರು ಗುರುನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಅಂಕಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷೌರಿಕ (ನಾಯ್) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಅಮೃತ ಸಂಸ್ಕಾರ (ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ) ಪಡೆದು “ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಕ್ರಿ.ಶ. 1510ರಿಂದ 1514ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಯಾತ್ರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಾಗಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ನಂತರ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಬಳಿಕ ಅವರು ನಾಂದೇಡ್ಗೆ ಆಗಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂತರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪೀರ್ ಜಲಾಲುದ್ದೀನ್ ಮತ್ತು ಯಾಕೂಬ್ ಅಲಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬೀದರ್ಗೆ ಬಂದರು.
ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ ತಮ್ಮ ಸಹಚರ ಭಾಯಿ ಮರ್ದಾನ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೀದರ್ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ತಂಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಫಕೀರರು ಗುರುಗಳ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಈ ಮಹಾನ್ ಸಂತನ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ಬೇಗನೆ ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಗುರುಗಳ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಆಗಮಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಜನರು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಅಗೆದರೂ, ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಕಂಡ ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ, “ಸತ್ ಕರ್ತಾರ್” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮರದ ಚಪ್ಪಲಿಯಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾದ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು.
ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲಧಾರೆಯನ್ನು “ನಾನಕ್ ಝೀರಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (‘ಝೀರಾ’ ಎಂದರೆ ಬುಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಹೊಳೆ.) ಗುರುದ್ವಾರದ ಬಳಿಯ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸ್ಫಟಿಕದಷ್ಟು ನಿರ್ಮಲವಾದ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ಗುರುಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ದೇವರು ನೀಡಿದ ವರವೆಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಗುರುನಾನಕ್ ಝೀರಾ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಐದು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಬುಗ್ಗೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇಂದಿಗೂ ಬತ್ತಿಲ್ಲ.
ಗುರುನಾನಕ್ ಝೀರಾ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಖಾಸನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ಶ್ರೀ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥ ಪಾರಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಗುರುದ್ವಾರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ದರ್ಬಾರ್ ಸಾಹಿಬ್, ಲಿಖಾರಿ ಕೊಠಡಿ, ದಿವಾನ್ ಹಾಲ್ ಹಾಗೂ ಲಂಗರ್ ಭವನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಉಚಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರು ಕಾ ಲಂಗರ್ (ಸಮುದಾಯ ಅಡುಗೆಮನೆ) ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಿಖ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಂದ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ರಶೀದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುರುದ್ವಾರದ ಮುಂಭಾಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಎದುರು ಅಮೃತ ಕುಂಡ್ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಜಲಕುಂಡವಿದೆ. ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ.
ಗುರುದ್ವಾರದೊಳಗಿನ ಪವಿತ್ರ ಜಲಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬುಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬುಗ್ಗೆಯ ಹರಿವನ್ನು ಗಾಜಿನ ಫಲಕದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಈ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಬಾಟಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಿಖ್ಖರ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಗುರು ನಾನಕ್ ಜಯಂತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗುರುದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುರುದ್ವಾರವನ್ನು ಧ್ವಜಗಳು, ಬ್ಯಾನರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ದೀಪಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಸೊಬಗುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಲಕ್ಷ ಯಾತ್ರಿಕರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ