ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ

ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಸಹಿತ ಭೂ ವರಾಹನಾಥ (ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ) ದೇವಾಲಯವು ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ (ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ) ಹಿನ್ನೀರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರನೇ ಅವತಾರವಾದ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ (ಹಂದಿ ರೂಪ) ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು (ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯನ್ನು) ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಂದಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ಪಡೆದರು ಎಂಬ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯಿದೆ.

ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 164 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 60 ಕಿ.ಮೀ
ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ – 20 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 34 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:30ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:30ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4:30ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 7:30ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಮನೆ, ಸೈಟ್ ಖರೀದಿ ಹಾಗೂ ಭೂವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿಯ ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ ಸರಳವಾದದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಯತಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಬೂದು ಕಲ್ಲಿನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಸಭಾಂಗಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಅತಿ ಮನೋಹರವಾದ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.

ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯ ಏಕಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ) ತನ್ನ ಮಡಿಸಿದ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೂದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 3.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಗ್ರಹವು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಶಕ್ತಿ ಸೌಮ್ಯ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತಿದೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ಎಡಗೈ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬಲಗೈ ಅಭಯಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮೇಲಿನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಗವಾನ್ ವರಾಹನು ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಭೂದೇವಿ ಕರಂಡಮುಖ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಋಷಿ ಗೌತಮರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೂ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಿಷೇಕವು ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಮರದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ.

ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ದಾಸೋಹ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆಗೆ ದಾಸೋಹ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವರ ಜನ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರ ರೇವತಿ ಆಗಿದ್ದು, ತೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವರಾಹ ಜಯಂತಿಯಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿ 1008 ಕಲಶಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಜೇನು, ಕಬ್ಬು, ಗಂಗಾಜಲ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಈ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನು ಬೇಟೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದನು. ಒಂದು ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾಯಿ ಒಂದು ಮೊಲವನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಆದರೆ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೊಲವೇ ತಿರುಗಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆ ರಾಜನಿಗೆ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು.

ಅನಂತರ ರಾಜನು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಗೆದಾಗ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಪ್ರಳಯ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಇಂದಿನ ದೇವಾಲಯವು ಅದೇ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವನಾಗರಿ ಶಾಸನಗಳಿರುವ ಕಲ್ಲು ಫಲಕವು ಈ ಸ್ಥಳದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.