ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ

ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ (ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ) ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಸಮೇತ ಭೂ ವರಾಹನಾಥ (ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ) ದೇವಾಲಯವು ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ (ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ) ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರನೇ ಅವತಾರವಾದ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಗೆ (ಹಂದಿಯ ರೂಪ) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ವರಾಹ (ಹಂದಿ) ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳಿ ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಪುನಃ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೂರಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು – 164 ಕಿ.ಮೀ
ಮಂಡ್ಯ – 60 ಕಿ.ಮೀ
ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ – 20 ಕಿ.ಮೀ
ಪಾಂಡವಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 34 ಕಿ.ಮೀ

ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7:30ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:30ರವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ 4:30ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 7:30ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಮನೆ, ನಿವೇಶನ (ಸೈಟ್) ಖರೀದಿ ಹಾಗೂ ಭೂವಿವಾದಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿಯ ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ ಸರಳವಾದದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಯತಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹಾಗೂ ಮುಂಭಾಗದ ಸಭಾಮಂಟಪ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಭಗವಾನ್ ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ಭವ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.

ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನವಾಗಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಈ ಭವ್ಯ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು) ತಮ್ಮ ಮಡಿಸಿದ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 3.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಗ್ರಹವು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸೌಮ್ಯತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ಎಡಗೈ ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬಲಗೈ ಅಭಯಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಗವಾನ್ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯು ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಭೂದೇವಿಯು ಕರಂಡಮುಖ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ವಿಗ್ರಹದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಋಷಿ ಗೌತಮರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಂದಲೇ ಈ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹದ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೂ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಿಷೇಕವು ಭೂ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಮರದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ.

ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ದಾಸೋಹ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಾಸೋಹ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ಜನ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರ ರೇವತಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ ‘ತೈ’ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ವರಾಹ ಜಯಂತಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1008 ಕಲಶಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನು, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಕಬ್ಬಿನ ರಸ, ಗಂಗಾಜಲ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನು ಒಮ್ಮೆ ಬೇಟೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದನು. ಒಂದು ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾಯಿ ಒಂದು ಮೊಲವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮೊಲವೇ ತಿರುಗಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಸೂಚನೆಯೆಂದು ರಾಜನು ಭಾವಿಸಿದನು.

ನಂತರ ರಾಜನು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಗೆಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಪ್ರಳಯ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ದೇವಾಲಯವು ಅದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನ ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಫಲಕವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.