ಅರಳಗುಪ್ಪೆ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಅರಳಗುಪ್ಪೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅರಳಗುಪ್ಪೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ವೀರ ಸೋಮೇಶ್ವರರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1250ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಅರಳಗುಪ್ಪೆ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 139 ಕಿ.ಮೀ
- ತುಮಕೂರು – 61 ಕಿ.ಮೀ
- ತಿಪಟೂರು – 21 ಕಿ.ಮೀ
- ಅರಳಗುಪ್ಪೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 1 ಕಿ.ಮೀ
- ತಿಪಟೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 20 ಕಿ.ಮೀ
ಈ ಏಕಕೂಟ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು 4 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಜಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಕನಾಸಿ ಮತ್ತು ನವರಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಾಲಯವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಅಡಿಪಾಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ಸುರುಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರಾಣದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳಿವೆ. ಗೋಡೆಗಳು ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಯಕ್ಷ–ಯಕ್ಷಿಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಲತಾಂಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಲತಾ ತೋರಣಗಳಡಿ ಇತರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ನೃತ್ಯ ಗಣೇಶ, ಮೋಹಿನಿ, ಷಡ್ಭುಜ ಸರಸ್ವತಿ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಕೃಷ್ಣ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಉಗ್ರನರಸಿಂಹ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಮೇಲೆ “ಹೊನ್ನೋಜ” ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಗರ್ಭಗೃಹವು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ ವೇಸರ ಶೈಲಿಯ ಸುಂದರ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನವರಂಗವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸುಂದರ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು 6 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೇಶವ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಮಧ್ಯದ ಛಾವಣಿ (ಭುವನೇಶ್ವರಿ) ಯಕ್ಷರ ಸಾಲು ಹಾಗೂ ನೇತಾಡುವ ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸುಕನಾಸಿ ದ್ವಾರವು ಜಲಂಧರಗಳು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ನಾರಾಯಣನ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದ ಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳ ಸುಂದರ ಚಿಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ