ನಾರಾಯಣಗಿರಿದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ರಾಯಸಮುದ್ರ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದುರ್ಗಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಐದು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನಾರಾಯಣದುರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರ ದುರ್ಗ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ನಾರಾಯಣಗಿರಿದುರ್ಗ ಕೋಟೆ ರಾಯಸಮುದ್ರದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 152 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಂಡ್ಯ – 50 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ – 16 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀರವಳ್ಳಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 30 ಕಿ.ಮೀ
- ಅಕ್ಕಿಹೆಬ್ಬಾಳು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 32 ಕಿ.ಮೀ
ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಐದು ಹಂತಗಳ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಈ ದ್ವಾರಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ (ವಿಷ್ಣು) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವರ ವಿಗ್ರಹ ಕಳವು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆ ಬಳಿಕದ ರಾಜರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬದಲು ಭಗವಾನ್ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರನ (ಶಿವ) ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಂದಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪ ಒಂದು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಕಾಲ್ಬೆರಳು, ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಗದೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುವ ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಕೊಳಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಳಗಳಿಗೆ ಆ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ