ನಾರಾಯಣಗಿರಿದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ (ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ) ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ರಾಯಸಮುದ್ರ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದುರ್ಗಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಐದು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು “ನಾರಾಯಣದುರ್ಗ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರ ದುರ್ಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ನಾರಾಯಣಗಿರಿದುರ್ಗ ಕೋಟೆ ರಾಯಸಮುದ್ರದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 152 ಕಿ.ಮೀ
- ಮಂಡ್ಯ – 50 ಕಿ.ಮೀ
- ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆ – 16 ಕಿ.ಮೀ
- ಬೀರವಳ್ಳಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 30 ಕಿ.ಮೀ
- ಅಕ್ಕಿಹೆಬ್ಬಾಳು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – 32 ಕಿ.ಮೀ
ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಇದು ಐದು ಹಂತಗಳ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಈ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ (ವಿಷ್ಣು) ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವರ ವಿಗ್ರಹ ಕಳುವಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆ ಬಳಿಕದ ರಾಜರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬದಲಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರನ (ಶಿವ) ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಂದಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಕಾಲ್ಬೆರಳು, ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮೊಣಕಾಲು ಹಾಗೂ ಗದೆಯ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುವ ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಕೊಳಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಳಗಳಿಗೆ ಆ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ