ಹರಳಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹರಳಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಜೀವಂತ ತ್ರಿಕೂಟ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ವೇಸರ-ಶೈಲಿಯ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು 1230ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಹೋದರರಾದ ಪೆದ್ದಣ್ಣ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಸೋವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕೇಸಣ್ಣ ಅವರಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಹರಳಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೂರಗಳು
- ಬೆಂಗಳೂರು – 334 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾವೇರಿ – 33 ಕಿ.ಮೀ
- ಗುತ್ತಲ – 6 ಕಿ.ಮೀ
- ಹಾವೇರಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ – 32 ಕಿ.ಮೀ
ದೇವಾಲಯದ ಮಹಡಿ ಯೋಜನೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ನವರಂಗದ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ‘ಸ್ವಯಂಭು’ ಲಿಂಗವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ನಂತರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಂತರಾಳವಿದೆ.
ತೋರಣದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ, ಗಣೇಶ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ಧಿನಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಎರಡು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಜಾಲರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಇಡೀ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ, ಮಿನಿ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯ ಶಿಖರ ಭಾಗವು ಭಾಗಶಃ ಕುಸಿದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತಿದೆ.
ಹೊರಗೋಡೆಯು ಪೋರ್ಟಿಕೋಗೆ ಅಂಟಿಸಿದ ಏಳು ಪದರಗಳ ಕಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐದನೇ ಪದರದಿಂದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಶಿಲ್ಪಗಳ 11 ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸ್ತಂಭಗಳು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆನೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ನಡುವೆ 11 ಶಿಖರಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಇದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿ ಸ್ತಂಭಗಳು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಧ್ಯದ ಫಲಕದ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದ ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಫಲಕಗಳ ಮೇಲೆ ದೇವರು-ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಗಳ ಅನೇಕ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ನವರಂಗ ಮಂಟಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಿ